To ograniczone prawo rzeczowe, umożliwiające wierzycielowi zabezpieczenie na nieruchomości. Najprościej ujmując hipoteka to wpis do IV działu księgi wieczystej dla danej nieruchomości, nie może powstać bez wierzytelności.
Hipoteka daje wierzycielowi prawo, na mocy, którego może on dochodzić swych wierzytelności z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed osobistymi wierzycielami dłużnika.
Hipoteką można obciążyć prawo własności nieruchomości, spółdzielcze prawo do lokalu, prawo do użytkowania wieczystego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.
Wyróżniamy dwa rodzaje hipoteki, zwykłą oraz kaucyjną.
Hipoteka zwykła - jej zadaniem jest określenie kwoty zobowiązań, która jest dokładnie wyliczona, przeważnie w umowie kredytu hipotecznego.Uwzględnia kwotę kredytu, odsetki oraz koszty egzekucji.
Hipoteka kaucyjna - określa górną granice kwoty zobowiązania, jest ona ustanawiana gdy w momencie ustalania zabezpieczenia nie można dokładnie określić wartości nieruchomości, zabezpiecza w ten sposób bank przed dodatkowymi, nieprzewidzianymi kosztami.
W momencie spłacenia całego kredytu hipoteka zostaje wykreślona z księgi wieczystej.